Boing 747
Boeing 747 – AQSHning The Boeing Company korporatsiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan dunyodagi birinchi keng fyuzelyajli (ikki yoʻlakli) uzoq masofali yoʻlovchi samolyotidir. Oʻzining ulkan…
Blokcheyn
Blokcheyn (ingliz. blockchain — "bloklar zanjiri") — ma'lumotni ketma-ket bog'langan bloklarda saqlaydigan va uni keyinchalik sezdirmasdan o'zgartirib bo'lmaydigan qilib himoyalaydigan texnologiya…
Blokcheyn texnologiyasi: imkoniyatlar va muammolarni qanday to‘g‘ri baholash
Blokcheyn texnologiyasi imkoniyatlari (audit izi, aqlli kontrakt) va muammolari (skalalash, finalitet, xavfsizlik)ni tushuning hamda to‘g‘ri tanlov mezonlarini bilib olin Blockchain texnologiyasi…
Robotlar va avtomatlashtirishning ahamiyati: foyda, turlari va tanlash mezonlari
Robotlar va avtomatlashtirishning ahamiyati: ishlab chiqarish unumdorligi, nuqsonlar kamayishi va xavfsizlikni oshirish yo‘llari. Turlarini bilib, to‘g‘ri tanlang. Robotlar va avtomatlashtirish…
Ijtimoiy tarmoqlarning rivojlanishi va ta'siri: algoritm, trend va amaliy foyda
Ijtimoiy tarmoqlarning rivojlanishi va ta'siri qanday ishlashini bilib oling: kontent saralash algoritmi, trendlar, reklamalar va noto‘g‘ri xabar xavfini kamaytirish bo‘y Kirish: ijtimoiy tarmoqlar…
Klassik ta'lim va onlayn ta'lim integratsiyasi: pre-core-post sikl bilan tizimli o‘qitish
Klassik ta'lim va onlayn ta'lim integratsiyasi qanday ishlashini bilib oling: pre-core-post sikl, yagona baholash rubrikasi va monitoring bilan o‘quvchini doimiy fikr-mul Kirish: integratsiya nimani…
Artificial intelligence
Artificial intelligence (AI) is the field of computer science concerned with building systems that perform tasks normally requiring human intelligence — recognising speech, understanding language…
Machine learning
Machine learning is a branch of artificial intelligence in which a program improves its performance on a task by learning from data rather than following hand-written rules. The basic idea A model is…
Cryptography
Cryptography is the science of protecting information so that it can be read only by intended parties, and of verifying that data has not been altered or forged. Core goals Confidentiality — only…
The Internet
The Internet is a global network of interconnected computer networks that communicate using a shared set of protocols. It is not a single system owned by anyone; it is an agreement about how…
Cybersecurity
Cybersecurity is the practice of protecting computer systems, networks and data from unauthorised access, damage or disruption. The three basic goals Confidentiality — information is available only…
Electric vehicles
An electric vehicle (EV) is a vehicle driven by one or more electric motors, using energy stored in a battery rather than fuel burned in an engine. How it works A battery pack stores direct current…
Youtube
YouTube — foydalanuvchilarga videolarni joylashtirish, ko'rish, baholash, sharhlash va boshqalar bilan ulashish imkonini beruvchi dunyodagi eng yirik video xosting platformasi. Platformaga…
Kvant kompyuterlari
Kvant kompyuteri — kvant mexanikasi qonunlariga tayanib ishlaydigan hisoblash qurilmasi. Oddiy kompyuter ma'lumotni bit bilan, ya'ni 0 yoki 1 qiymati bilan saqlasa, kvant kompyuteri kubit bilan…
Bulutli hisoblash
Bulutli hisoblash — server, ma'lumot ombori, tarmoq va dasturiy ta'minot kabi hisoblash resurslarini internet orqali, talab bo'yicha ijaraga olish modeli. Foydalanuvchi jismoniy uskuna sotib olmaydi…
Kitob
Kitob chop etilgan yoki qoʻlyozma shaklida maʼlumot, bilim, hikoya yoki gʻoyalarni oʻz ichiga olgan, muqovasi bilan birga bogʻlangan qogʻoz varaqlaridan iborat nashr. Kitoblar insoniyat tarixining…
Xaker guruhlar ro'yxati
Xaker guruhlari – bu kompyuter tizimlariga ruxsatsiz kirish, ma'lumotlarni o'g'irlash, zararli dasturlarni tarqatish yoki boshqa noqonuniy kiber faoliyat bilan shug'ullanuvchi shaxslar to'plamidir…
Avtomatlashtirish
Avtomatlashtirish – bu inson ishtirokini kamaytirish yoki butunlay yo‘qotish orqali jarayonlarni boshqarish, nazorat qilish va amalga oshirish uchun texnologiyalar, dasturiy ta’minot va uskunalardan…
Face ID
Face ID: Yuzni aniqlash texnologiyasi Face ID – bu Apple kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan yuzni aniqlash texnologiyasi bo‘lib, iPhone va iPad kabi qurilmalarda xavfsizlik va qulaylikni…
Internet
Internet – bu butun dunyo boʻylab birbiriga ulangan kompyuterlar tarmogʻidir. U global miqyosda maʼlumot almashish, kommunikatsiya qilish va turli xizmatlardan foydalanish imkonini beradi…
Parollar
Parollar: Ma'lumotlaringizni Himoya Qiluvchi Kalit Parol – bu kompyuter tizimi, vebsayt, elektron pochta yoki boshqa xizmatga kirishni ta'minlaydigan maxfiy so'z yoki belgilar kombinatsiyasi…
Wikipedia sun'iy intellekt
Wikipedia — dunyodagi eng katta ochiq ensiklopediya bo'lib, 300 dan ortiq tilda ishlaydi va butunlay ko'ngillilar tomonidan yoziladi. So'nggi yillarda uning ishida sun'iy intellekt (SI) tobora katta…
Muhandis
Muhandislik – bu ilmiy, matematik va amaliy bilimlarni qoʻllash orqali muammolarni hal qilish, yangi texnologiyalar yaratish, mavjud tizimlarni takomillashtirish va insoniyat ehtiyojlarini…
Mashhur AIlar
Mashhur Sun'iy Intellektlar Sun'iy intellekt (SI) so'nggi yillarda katta rivojlanishga erishdi va hayotimizning turli sohalariga kirib bordi. Uning mashhur vakillari bizga kundalik vazifalarni…
Sun'iy Intellektlar
Sun’iy intellekt (SI) – bu inson intellektini taqlid qila oladigan kompyuter tizimlari yoki mashinalarining keng qamrovli tushunchasi. SI tizimlari odatda odamlar bilan bog‘liq bo‘lgan vazifalarni…
Perplexity AI
Perplexity AI – sun'iy intellektga asoslangan qidiruv tizimi va javob beruvchi platforma bo'lib, u foydalanuvchilarga aniq va tushunarli javoblar berishga qaratilgan. Google kabi an'anaviy qidiruv…
SQLite
SQLite – bu ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi (MBBT) bo'lib, u o'zining soddaligi, yengilligi va serverga ehtiyoj sezmasligi bilan ajralib turadi. SQLite ma'lumotlar bazalari odatda bitta faylda…
Kotlin
Kotlin bu JetBrains kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan zamonaviy, statik tipli dasturlash tili. U Java Virtual Machine (JVM) ustida ishlashga mo'ljallangan va shuningdek, JavaScript va…
React Native
React Native – bu Facebook tomonidan yaratilgan JavaScript freymvorki bo‘lib, dasturchilarga bir xil kod bazasidan foydalanib iOS va Android platformalari uchun mobil ilovalarni yaratish imkonini…
Flutter
Flutter Google tomonidan yaratilgan ochiq kodli, platformalararo dasturiy ta'minot ishlab chiqish vositasi (SDK). U dasturchilarga bitta kod bazasidan turli xil platformalar, jumladan Android, iOS…
Freelance
Freelance (Frilans) Freelance soʻzi ingliz tilidan olingan boʻlib, "erkin nayzador" degan maʼnoni anglatadi. Zamonaviy maʼnoda bu atama biror tashkilot yoki kompaniya shtatida ishlamay, balki…
AI generatorlar
AI generatorlar (sun'iy intellekt generatorlari) – bu sun'iy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalanib, matn, tasvir, audio va video kabi turli xil kontentlarni yaratish uchun mo'ljallangan…
Runway ML
Runway ML – bu ijodkorlarga, rassomlarga va dizaynerlarga mashina o'rganish (inglizchada Machine Learning, qisqacha ML) modellaridan foydalanish va ularni o'z ishlariga integratsiya qilish…
DALL·E
DALL·E – OpenAI kompaniyasi tomonidan yaratilgan sunʼiy intellektga asoslangan neyron tarmoq boʻlib, matnli tavsif asosida realistik tasvirlar va sanʼat asarlarini yaratishga qodir. Ushbu texnologiya…
Stable Diffusion
Stable Diffusion – bu matndan tasvir yaratish imkonini beruvchi mashhur ochiq kodli chuqur o'rganish modelidir. U 2022 yilda Stability AI, CompVis va Ludwig Maximilian universiteti olimlari tomonidan…
Copilot
Copilot – bu Microsoft tomonidan ishlab chiqilgan, sun'iy intellektga asoslangan dasturlash yordamchisidir. U dasturiy ta'minot ishlab chiquvchilari uchun kod yozish, kodni tahlil qilish, xatolarni…
Sora
Sora Sora (yaponcha: 空) yapon tilida "osmon" degan ma'noni anglatadi. Ushbu so'z yapon madaniyatida va kundalik hayotida muhim o'rin egallaydi va turli xil ma'nolarga ega bo'lishi mumkin. Sora…
Leonardo AI
Leonardo AI bu generativ sun'iy intellekt platformasi bo'lib, foydalanuvchilarga turli xil vizual kontentlarni, jumladan, tasvirlar, 3 D modellar va o'yin aktivlarini yaratishga yordam beradi. Ushbu…
Claude
Claude: Sun'iy Intellekt Yordamchisi Haqida Ma'lumot Claude – bu Anthropic kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan sun'iy intellektga asoslangan yordamchi bo'lib, u tabiiy tilni tushunish va…
Threads
Threadslar (ingliz tilidan olingan bo'lib, "thread" ip, tola degan ma'noni anglatadi) bu kompyuter dasturida bir vaqtning o'zida bajarilishi mumkin bo'lgan kichik, mustaqil qismlar. Ular bir xil…
Midjourney
Midjourney – bu sun’iy intellektga asoslangan tasvir yaratish platformasi boʻlib, foydalanuvchilarga matnli soʻrovlar (promtlar) orqali vizual tasvirlar yaratish imkonini beradi. Bu platforma…
Laravel (PHP)
Laravel bu PHP dasturlash tilida vebilovalar yaratish uchun mo'ljallangan bepul va ochiq kodli vebfreymvork. U o'zining elegant sintaksisi, kuchli funksiyalari va dasturchilar uchun qulayligi bilan…
Node.js
Node. js – bu JavaScript dasturlash tilida server tomonida ishlaydigan ilovalar yaratish uchun ishlatiladigan ochiq kodli, platformalararo ish muhiti. U Google Chrome'ning V8 JavaScript dvigatelida…
Vue.js
Vue. js – bu foydalanuvchi interfeyslarini qurish uchun mo'ljallangan progressiv JavaScript frameworkidir. U yengil, moslashuvchan va o'rganish osonligi bilan ajralib turadi. Vue. Js bir sahifali…
React.js
React bu foydalanuvchi interfeyslarini qurish uchun mo'ljallangan JavaScript kutubxonasi. U Facebook tomonidan ishlab chiqilgan va ochiq kodli loyiha sifatida taqdim etilgan. Reactning asosiy maqsadi…
Wi-fi
WiFi (Wireless Fidelity so'zining qisqartmasi) simsiz aloqa texnologiyasi bo'lib, qurilmalarga radio to'lqinlar orqali internetga ulanish imkoniyatini beradi. U bugungi kunda uy, ofis, jamoat joylari…
Bluetooth
Bluetooth – bu qisqa masofalarda ma’lumot almashish imkonini beruvchi simsiz texnologiya standartidir. U asosan mobil telefonlar, kompyuterlar, audio qurilmalar va boshqa elektron qurilmalar…
Google Search Console
Google Search Console – bu Google tomonidan vebsayt egalariga taqdim etiladigan bepul xizmat boʻlib, u ularning saytlarining Google qidiruv natijalarida ishlashini kuzatish, saqlash va muammolarni…
Webmaster
Vebmaster – bu vebsayt yoki vebsaytlar guruhini texnik jihatdan boshqaradigan, uning ishlashi, yangilanishi va xavfsizligini ta'minlaydigan shaxs. Vebmasterning vazifalari juda xilmaxil bo'lishi…
Bill Geyts
Bill Geyts Uilyam Genri Geyts III (inglizcha: William Henry Gates III), ko'proq Bill Geyts nomi bilan tanilgan (1955 yil 28 oktabrda tug'ilgan) – amerikalik tadbirkor, dasturchi, sarmoyador, yozuvchi…
Microsoft
Microsoft korporatsiyasi – dunyodagi eng yirik texnologiya kompaniyalaridan biri bo‘lib, dasturiy ta’minot, shaxsiy kompyuterlar, elektronika va axborot texnologiyalari sohalarida faoliyat yuritadi…
Kompyuter
Kompyuter – bu ma'lumotlarni qabul qilish, saqlash, qayta ishlash va natijalarni chiqarish uchun mo'ljallangan elektron qurilma. U insonning ishtirokisiz yoki minimal ishtiroki bilan murakkab…
MP3
MP3 (MPEG1 Audio Layer 3 yoki MPEG2 Audio Layer 3) – raqamli audio ma'lumotlarni saqlash va uzatish uchun mo'ljallangan audio kodlash formati. U keng tarqalgan va musiqa va boshqa audio fayllarni…
PDF (Portable Document Format) – bu elektron hujjatlarni saqlash va almashish uchun mo‘ljallangan fayl formatidir. U 1990 yillarning boshida Adobe Systems tomonidan ishlab chiqilgan va o‘shandan beri…
ISPManager
ISPmanager – vebxostingni boshqarish paneli bo‘lib, serverlar va vebsaytlarni soddalashtirilgan tarzda boshqarish imkoniyatini beradi. U vebserverlar, domenlar, elektron pochta hisoblari, ma'lumotlar…
DeepSeek
DeepSeek – bu Xitoyning DeepSeek kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan generativ sun'iy intellekt modelidir. U bir qator vazifalarni, jumladan matn yaratish, kod yozish va savollarga javob berish…
KIBERXAVFSIZLIK 21-ASRDAGI O'RNI
Kiberxavfsizlik 21 asrda global ahamiyatga ega bo'lgan muhim masala hisoblanadi. Axborot texnologiyalari jamiyat hayotining barcha sohalariga chuqur kirib borgan sari, kiberxurujlar xavfi ham ortib…
Nurillo Ochilboyev
Nurillo Ochilboyev — o‘zbek raqamli texnologiyalar sohasi vakili, dasturchi va onlayn xizmatlar ekotizimi rivoji bo‘yicha loyihalar muallifi. U bir nechta kichik va o‘rta IT platformalar ishlab…
Hamroqulov Behro'z Baxtiyor o'g'li
Hamroqulov Behro'z Baxtiyor o'g'li – o'zbekistonlik yosh olim, axborot texnologiyalari sohasidagi mutaxassis. Uning ilmiy qiziqishlari sun'iy intellekt, mashinali o'rganish, katta hajmdagi…
HTTPS
HTTPS (Hypertext Transfer Protocol Secure) – bu HTTP protokolining shifrlangan versiyasi bo‘lib, kompyuter tarmog‘i orqali xavfsiz aloqani ta’minlaydi. Unda aloqa transport qatlami xavfsizligi (TLS)…
Amazon LLC
Amazon LLC bu Amerika Qoʻshma Shtatlarida joylashgan transmilliy texnologiya kompaniyasi boʻlib, elektron tijorat, bulutli hisoblash, raqamli oqim va sunʼiy intellektga eʼtibor qaratadi. U dunyodagi…
Samsung
Samsung (koreyscha: 삼성; talaffuzi: Samseong) – Janubiy Koreyaning ko‘p millatli konglomerati bo‘lib, shtabkvartirasi Samsung Town, Seulda joylashgan. U ko‘plab sho‘ba korxonalardan iborat bo‘lib…
Yandex Go
Yandex Go bu Yandex kompaniyasining transport va yetkazib berish xizmatlariga mo'ljallangan mobil ilovasi. Ilova orqali taksi chaqirish, avtomobil ijarasi, kuryerlik xizmatlari, oziqovqat va boshqa…
Fizika
Fizika – tabiat haqidagi fan bo'lib, uning asosiy vazifasi moddiy olamning umumiy xususiyatlari va qonuniyatlarini o'rganishdir. U materiyaning tuzilishi, harakati va o'zaro ta'sirlashuvini…
AI
Sun'iy intellekt (SI) – bu inson aqliga xos bo'lgan kognitiv funktsiyalarni bajarishga qodir kompyuter tizimlari va dasturlarining keng sohasidir. Bularga o'rganish, muammolarni hal qilish, qaror…
Bootstrap
Bootstrap: Veb ishlab chiqish uchun kuchli freymvork Bootstrap – bu vebsayt va vebilovalar yaratishni osonlashtiradigan bepul va ochiq kodli CSS freymvorki hisoblanadi. U HTML, CSS va JavaScript…
Vikipedia
Vikipediya ko'ngillilar tomonidan yaratilgan, tahrirlangan va saqlab turiladigan ochiq kontentli, ko'p tilli onlayn ensiklopediyadir. Bu dunyodagi eng katta va eng mashhur ma'lumot manbalaridan biri…
Random
Tasodifiylik, hodisalar, jarayonlar yoki natijalarning oldindan aytib bo'lmasligi yoki bashorat qilishning qiyinligi bilan tavsiflanadigan tushunchadir. Bu atama, odatda, deterministik qonuniyatlarga…
Texnologiya
Texnologiya – insoniyatning ehtiyojlarini qondirish, hayot sifatini yaxshilash hamda atrofmuhitni o‘zgartirishga qaratilgan bilim, mahorat, uskunalar va jarayonlar majmuidir. U fan va injeneriya…
Blokcheyn texnologiyasi
Blokcheyn texnologiyasi – bu markazlashmagan, taqsimlangan va o‘zgartirilishi qiyin bo‘lgan ma’lumotlar bazasidir. Uning asosiy xususiyati shundaki, ma’lumotlar "bloklar" deb nomlanuvchi guruhlarga…
Kriptovalyuta
Kriptovalyuta bu shifrlash usullari yordamida himoyalangan, markazlashtirilmagan raqamli valyuta. U an'anaviy valyutalardan farqli ravishda, hech qanday markaziy bank yoki hukumat tomonidan nazorat…
Gemini
Gemini – Google kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan multimodal katta til modeli (LLM). Bu model matn, kod, audio, tasvir va video kabi turli xil ma'lumotlar turlarini tushunish va generatsiya…
ChatGPT
ChatGPT: Sun'iy intellektga asoslangan til modeli ChatGPT – OpenAI kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan yirik til modeli boʻlib, u chuqur oʻrganish usullaridan foydalanadi. Uning asosiy vazifasi –…
Brauzer
Brauzer, internet brauzeri yoki vebbrauzer – bu foydalanuvchilarga internetdagi vebsahifalarni ko'rish va ular bilan o'zaro aloqa qilish imkonini beradigan dasturiy taʼminotdir. Brauzerlar turli xil…
Tranzaksiya
Tranzaksiya – bu bir tarafning ikkinchi tarafga muayyan bir qiymatni, masalan, pul, tovar, xizmat yoki ma’lumotni o‘tkazish jarayonidir. Iqtisodiyotda tranzaksiyalar asosiy rol o‘ynaydi, chunki ular…
Shifrlash
Shifrlash, kriptografiya deb ham ataladi, ma'lumotni o'qilmas holatga keltirish jarayonidir. Bu jarayon ma'lumotni ruxsatsiz foydalanuvchilardan himoya qilish uchun qo'llaniladi. Shifrlashning asosiy…
SHA256
SHA256 (Secure Hash Algorithm 256 bit) – kriptografik xesh funksiyasi bo'lib, u ma'lumotlarning qisqa va noyob "barmoq izi"ni yaratish uchun ishlatiladi. SHA256 Amerika Qo'shma Shtatlari Milliy…
1C tizimi
1 C — bu avtomatlashtirish dasturlari to‘plami bo‘lib, asosan biznesni boshqarish, hisob yuritish va korxonalarning resurslarini rejalashtirish (ERP) uchun mo‘ljallangan. 1 C dasturlari Rossiya va…
QR code
QR kod (inglizcha Quick Response – tezkor javob) – bu ikki o‘lchamli shtrixkod bo‘lib, u ma’lumotlarni saqlash uchun mo‘ljallangan. U 1994 yilda yaponiyalik Denso Wave kompaniyasi tomonidan…
Integratsiya
Integratsiya (lotincha "integratio" tiklash, to'ldirish, birlashtirish) tushunchasi keng qamrovli bo'lib, turli sohalarda har xil ma'nolarni anglatishi mumkin. Umumiy ma'noda integratsiya bu alohida…
Payme
Payme – O‘zbekistondagi eng yirik elektron to‘lov tizimlaridan biri. U nafaqat to‘lovlarni amalga oshirish, balki pul o‘tkazmalari, onlayn xaridlar va boshqa moliyaviy operatsiyalarni…
Dasturlash
Dasturlash bu kompyuter yoki boshqa elektron qurilmalarga muayyan vazifalarni bajarish uchun ko'rsatmalar berish jarayonidir. Bu jarayon dasturlash tillari yordamida amalga oshiriladi, ular kompyuter…
API
API: Dasturiy Interfeys API, ya'ni Application Programming Interface (Dasturiy Ta'minot Interfeysi) – bu dasturiy ta'minot komponentlari o'rtasida o'zaro aloqani ta'minlovchi vositadir. Oddiy qilib…
3D-Secure
3 DSecure – bu onlayn toʻlovlarni himoya qilish uchun yaratilgan xavfsizlik protokoli. U xaridorning shaxsini bank kartasi orqali onlayn xarid qilayotganda tasdiqlash orqali firibgarlikni…
DarkNet
DarkNet DarkNet (qora internet) – bu internetning bir qismi bo'lib, standart qidiruv tizimlari orqali topish qiyin bo'lgan va odatda maxsus dasturiy ta'minot, konfiguratsiya yoki avtorizatsiya orqali…
Instagram – bu Meta kompaniyasiga tegishli bo‘lgan, fotosurat va videolar almashishga asoslangan ijtimoiy tarmoq va platformadir. U 2010 yilda Kevin Systrom va Mayk Krieger tomonidan yaratilgan va…
Telegram Premium
Telegram Premium – bu Telegram messenjerining pullik obuna xizmati bo'lib, u foydalanuvchilarga qo'shimcha funksiyalar va imtiyozlarni taqdim etadi. Ushbu obuna Telegram'dan ko'proq narsani olishni…
inPAY.uz
inPAY — O'zbekistonda ishlaydigan onlayn to'lov platformasi. U jismoniy va yuridik shaxslarga internet orqali to'lov qabul qilish, hisob-faktura chiqarish va olingan mablag'ni bank kartasiga yechish…
PAYNET
PAYNET UZ – Oʻzbekistonda elektron toʻlovlarni amalga oshirish imkonini beruvchi eng yirik tizimlardan biri. U 2005-yilda tashkil etilgan boʻlib, qisqa vaqt ichida mamlakat boʻylab keng tarqalgan va…
Telegram
Telegram – tezkor xabar almashish vositasi bo'lib, oddiy foydalanuvchilar matn xabarlashuvdan tashqari bir-birlariga hajmi 2 GB gacha boʻlgan(premium foydalanuvchilar esa) tasvir, video, audio va har…
Bitcoin
Bitcoin (BTC) — 2009-yilda ishga tushgan, markaziy bank yoki bironta kompaniyaga bo'ysunmaydigan raqamli valyuta. Uni "Satoshi Nakamoto" taxallusi ostidagi noma'lum shaxs yoki jamoa yaratgan. Bitcoin…